24 Mart 2016

Unicorn Balonu Tartışmaları

stock_market_original_original

Özel yatırım turlarında girişimlere aşırı değerler biçilmesi ile başlayan unicorn balonu tartışmaları, Wall Street’te gerçekleştirilmek üzere olan bir anlaşmanın ortaya çıkmasıyla daha da alevlendi.Morgan Stanley’nin varlıklı müşterileri, günümüzün en başarılı girişimi Uber’e yatırım yapma şansı veren özel fona girebilmek için birbirleriyle yarışıyor. New Riders L.P isimli fon, Uber’in geçtiğimiz aylarda topladığı milyarlarca dolarlık yatırımın az bilinen bir bölümünü oluşturuyor.Diğer yatırım fonlarından farklı olarak, Morgan Stanley’nin oluşturduğu fona giren yatırımcılar paralarını tam anlamıyla gözleri kapalı olarak teslim ediyor.Kurumsal yatırımcılar, yatırım yapmak istedikleri girişimin geliri, maliyetleri ve iş planları gibi açıklamalara sahip olurken, New Riders fonunda durum bundan farklı. The New York Times’ın (NYT) incelediği 290 sayfalık fon dokümanında, yatırımcılara girişimin finansal durumuyla ilgili hiçbir veri sunulmuyor.Fona katılan yatırımcılar direkt Uber’den değil, fon aracılığı ile dolaylı olarak girişimden hisse alıyor. Bunun karşılığında fon yatırımcıları birkaç koruma sunuyor.Tüm bunlar, Morgan Stanley yatırımcılarının son turda girişime 500 milyon dolar yatırım yapmasını engellemedi. Uber son tura 62,5 milyar dolar değerleme ile çıkmıştı.Morgan Stanley fonu, halka açılan birçok unicorn’un büyük değer düşüşleri yaşamasına rağmen, Silikon Vadisi’ndeki bazı girişimlerin hâlâ yatırımcıların başını döndürebildiğini gösteriyor. Ritholtz Wealth Management finansal danışmanı Joshua M. Brown, “Bunu yalnızca Uber yapabilir. İnsanların yatırım yapabilmek için birbirleriyle yarıştığı son dev unicorn.” diyor.New Riders fonuna girmek isteyen yatırımcıların en az 10 milyon dolar sermayeye sahip olmaları ve en az 250 bin dolar yatırım yapmaları gerekiyor. Yatırımcıların sermayelerinin yüzde 5’inden fazlasını yatırmalarına izin verilmiyor.Bank of America Merill Lynch de müşterilerine benzer bir fon aracılığı ile Uber’e yatırım yapma olanağı sunuyor. Fakat bu fonda minimum yatırım miktarı 1 milyon dolarken, yatırımcıların sermayesi 100 milyon dolar olmak zorunda. Fona katılmak isteyen yatırımcıların Merill Lynch hesaplarında altı ay boyunca 5 milyon dolar bulundurmuş olmaları gerekiyor.Fonun yatırımcıları Uber halka açılmaya karar verdiğinde daha yüksek bir değere sahip olmasını ve bu şekilde kâr etmeyi umuyor.Facebook senaryosu iyi sonlandı, bunun Uber yatırımcılarına cesaret vermesi muhtemel. Halka açıldığında sosyal ağın değeri 100 milyar dolardı. Goldman Sachs müşterileri, New Rider benzeri fon aracılığı ile Facebook’a birçok kez yatırım yaptı. Facebook’un bugünkü değeri 315 milyar dolar.Uber yatırımcıları, Facebook’a yatırım yapan meslektaşlarının başarısını arzuluyor fakat ortada riskler söz konusu. Joshua M. Brown şöyle açıklıyor, “Onlar artık bir marka, büyük bir girişim. Yatırımcılara kısaca ‘Biz Uber’iz ve kimse kafana silah dayamıyor. Sana bir iyilik yapıyoruz’ diyorlar.” Morgan Stanley, Bank of America ve Uber konuyla ilgili NYT’a açıklama yapmayı reddetti.

24 Mart 2016

WhatsApp Gelir Arayışında

zuckerberg-koum

Bir girişim için yüz milyonlarca kullanıcıdan daha iyi bir şey varsa, o da 1 milyar kullanıcıya ulaşmaktır. WhatsApp, bu kilometre taşını aşarak dünyanın en popüler anlık mesajlaşma platformu iddiasını güçlendirmeyi başardı. Facebook tarafından 2014 yılında 19 milyar dolar karşılığında satın alınan WhaatsApp, geçtiğimiz hafta 0,99 dolarlık yıllık ücretini kaldırmış ve tamamen ücretsiz bir uygulamaya dönüşmüştü.  WhatsApp’ın geride bıraktığı yeni kilometre taşı, Google’ın Gmail servisinin 1 milyar kullanıcıya ulaştığını duyurduğu gün açıklandı. Google sosyal ağ servislerinde bocalarken e-posta alanını domine ediyor. WhatsApp, eylül 2015’te 900 milyon aktif kullanıcıya sahipti ve birkaç ay içerisinde 100 milyon yeni kullanıcı kazanmayı başardı. Wired, servisin ocak sonu ile bugün arasındaki kısa zamanda müşteri tabanına 10 milyon yeni kullanıcı eklediğinin altını çiziyor. WhatsApp’ın müşteri tabanı hayranlık uyandıran bir tempoyla artsa da, firma gelir elde etme konusunda sorunlar yaşıyor. Yıllık ücretin kaldırılmasıyla, reklam almayan servisin herhangi bir gelir kaynağı kalmadı. Gelir konusundaki soru işaretleri havada kalırken, WhatsApp’in dev müşteri tabanıyla yapabileceklerin sınırı yok gibi.WhatsApp, yakın zamanda B2C (Business-to-Consumer) iletişim pazarına açılmayı ve buradan gelir elde etmeyi planlıyor. Bu doğrultuda servisin uçtan uca bir şifreleme sistemi geliştirerek, Telegram ve bünyesinde bulunduğu Facebook’un Messenger’ı gibi rakiplerinin karşısına çıkması bekleniyor. WhatsApp girişimler arasında pek de popüler olmayan bir yol seçerek, olgunluk dönemine ulaşmasına rağmen hâlâ kullanıcı kazanmaya yönelik stratejiler uyguluyor ve işler bir gelir modeli bulunmuyor. Bu strateji şüphesiz 19 milyar dolarlık dev bir çıkışı beraberinde getirdi fakat halihazırda hiç gelir elde edemiyor.  Görünüşe göre Mark Zuckerberg ve Jan Koum ikilisinin WhatsApp için daha büyük planları var ve Facebook’un kasası servisin uzun bir süre daha gelir elde etmeden operasyonel kalmasını sağlayabilecek kadar dolu.